Yəqin ki, bunu yaşamısınız. Söhbət sürətlə gedir, fikirləriniz aydın olur və sonra birdən bir fasilə yaranır.
Ucnoqta.az xəbər verir ki, ehtiyac duyduğunuz söz başınızda fırlanırmış kimi görünür, amma onu tam olaraq çıxara bilmirsiniz. Nə qədər çox çalışsanız, bir o qədər uzaqlaşır. Narahat olmayın, bu, həyəcanverici bir simptom və ya zəif yaddaş əlaməti deyil, elm adamlarının uzun müddət araşdırdığı beyin funksiyasının tamamilə normal bir təsiridir. Əslində, bu, ağıllı beyinlərdə daha tez-tez baş verir.
Beynimiz sözləri lüğət kimi deyil, assosiasiyalar şəbəkəsi kimi saxlayır. Bir şey demək istədiyiniz zaman beyniniz əvvəlcə mənasını, yalnız sonra isə sözün konkret səsini aktivləşdirir. Bəzən məna aktivləşir, lakin formaya gedən yol müvəqqəti olaraq bağlanır.
Çox vaxt bu, aşağıdakı səbəblərdən baş verir:
həddindən artıq yüklənmə (yorğunluq, stress, çoxtapşırıqlılıq);
müdaxilə — oxşar səslənən və ya məna verən sözlər istənilən sözə müdaxilə edir;
Nadir hallarda istifadə olunur — söz tanışdır, lakin bir müddətdir xatırlanmayıb.
Bu vəziyyətin hətta bir adı var — "dilin ucu" effekti. Yaşından və təhsilindən asılı olmayaraq demək olar ki, hər kəsə tanışdır.
Belə anlarda insan tez-tez ilk hərfi, sözün uzunluğunu, hecaların sayını və ya oxşar dəyişiklikləri xatırlayır, bu da yaddaşın işlədiyini göstərir — siqnal sadəcə son nöqtəyə çatmır.
Lazım olan bir sözü necə tez "açmaq" olar? Ən təsirli yol gərginliyi dayandırmaqdır. Yaddaşınızı nə qədər çox gərginləşdirsəniz, bir o qədər pis reaksiya verir.
Başqa variantları sınayın:
10-20 saniyə başqa bir mövzuya keçin;
sözün mənasını fərqli sözlərlə ucadan təsvir edin;
konteksti dəyişdirin — qalxın, gəzin, bir qurtum su için.
Beyin təzyiq azaldıqda tez-tez sözü özü xatırlayır. Buna görə də bir dəqiqə, hətta bir saat sonra heç bir səy göstərmədən qəfildən peyda olur.