Neptunun nüvəsində "qara buz" aşkar edilib

06:14 - 27 Yanvar 2026 - MARAQLI

SLAC Milli Sürətləndirici Laboratoriyası və Sorbon Universitetinin tədqiqatçıları Neptunun qeyri-adi maqnit sahələrinin mənşəyini müəyyənləşdirərərək, onların planetin nüvəsində xüsusi bir buz növünün olması ilə əlaqəli olduğunu aşkar ediblər.

Ucnoqta.az xarici mətbuata istinadən xəbər verir ki, Yer üzündə tapılan tipik buzdan fərqli olaraq, bu buz qaranlıq və olduqca istidir.
Neptun kimi nəhəng planetlərin daxili hissələri inanılmaz dərəcədə yüksək temperatur və təzyiq yaradır və bu da suyun qeyri-adi bir forma - superion su almasına səbəb olur.

Bu vəziyyətdə oksigen atomları kristal qəfəs əmələ gətirir, hidrogen atomları isə sərbəst şəkildə elektrik keçirərək içəridə hərəkət edir. Bu xüsusiyyətləri öyrənmək üçün alimlər laboratoriyada superion su yaradıblar.

Təcrübə suyu almaz zindanlar arasına yerləşdirməkdən və təzyiqi 1,8 milyon atmosferə qədər artırmaqdan ibarət idi. Daha sonra nümunə impulslu lazerlə təxminən 2500 dərəcə Kelvin temperaturuna qədər qızdırıldı və rentgen şüaları ilə şüalandırılıb.

Nəticələr göstərib ki, superion suyun quruluşu gözləniləndən daha mürəkkəbdir: kristal qəfəs bulanıq xətlərin qarışığını əmələ gətirir və təzyiq artdıqca üst-üstə düşən strukturlar görünür.
Bu, şəffaf qəfəs keçid xətləri haqqında əvvəlki nəzəriyyələrlə ziddiyyət təşkil edir.
Alimlər hesab edirlər ki, Voyager 2 tərəfindən müşahidə edildiyi kimi, suyun bu qeyri-adi daxili quruluşu Neptun və Uranın maqnit sahəsinin qeyri-sabitliyini izah edə bilər.
Nature Communications jurnalına görə, bu buz Yer kürəsində tapılmasa da, buz nəhəngləri daxilində kainatda ən çox yayılmış su formalarından biri ola bilər.

Xəbər xətti