Ucnoqta.az
www.ucnoqta.az

Siçanların amputasiya edilmiş barmaqları bərpa edilib

06:17 - 12 May 2026 tarixində dərc olunub.

İnsanlar təsirli özünü sağaltma qabiliyyətinə malikdirlər, lakin biz hələ də salamandrlardan və ya bütün pəncəni yenidən böyüdə bilən aksolotllardan çox uzaqıq. 

Ucnoqta.az xəbər verir ki, lakin, Texas A&M Universitetinin (ABŞ) bir qrup aliminin Nature Communications jurnalında dərc etdiyi yeni bir araşdırma, məməlilərin regenerativ potensialının əvvəllər düşünüləndən daha böyük olduğunu sübut edir. Tədqiqatçılar bədənin öz hüceyrələri üçün "təlimatlardan" istifadə edərək siçanlarda amputasiya edilmiş barmağı bərpa etməyə müvəffəq oldular.

İki mərhələli regenerasiya kodu
Uğurun açarı bədənin zədəyə reaksiyasını yenidən proqramlaşdıran iki siqnal zülalının istifadəsi idi. Varsayılan olaraq, məməlilər yaraları çapıqla sağaldırlar - bu, qanaxmanı dayandırmaq üçün zədəni tez bir zamanda yamayan, lakin əzaların regenerasiya ehtimalını bloklayan fibroblast hüceyrələrinin işidir.

Bioloq Ken Muneokanın komandası tərəfindən hazırlanmış mexanizm iki mərhələdən ibarətdir:
Ssenari dəyişməsi: Əvvəlcə fibroblast böyümə faktoru 2 (FGF2) yara yerinə vurulur. Bu, hüceyrələrin çapıq əmələ gətirməsinin qarşısını alır və onları blastema — salamandraların yeni bir ayaq yetişdirməzdən əvvəl istifadə etdiyi kimi, canlı hüceyrələrin müvəqqəti "qönçəsi" olan blastema əmələ gətirməyə vadar edir.
Tikinti: Daha sonra sümük morfogenetik zülalı 2 (BMP2) tətbiq olunur. Bu, blastemanın hazırlanmış "təməl" üzərində sümüklər, vətərlər və bağlar qurmağa başlaması üçün siqnal verir.
 

Müəllif: Ucnoqta.az redaksiyası