Dünya üzrə yetkinlərin təxminən 40%-nə osteopeniya diaqnozu qoyulur. Bu, sümüklərin tədricən mineral sıxlığını itirdiyi bir vəziyyətdir.
Əsas məqam odur ki, insan illərlə problemdən şübhələnə bilməz, çünki osteopeniya ağrısızdır, xarici simptomları yoxdur və çox vaxt yalnız ilk sınıqdan sonra aşkar edilir. Müalicə olunmazsa, osteoporoz inkişaf edə bilər.
Ucnoqta.az xəbər verir ki, alimlər əvvəllər osteoporozu geri qaytarmağın bir yolunu tapdıqlarını iddia etsələr də, bu, hələ də ciddi bir vəziyyətdir.
Osteopeniya və osteoporoz arasındakı fərq
Sümük statik bir quruluş deyil. Bu, yenidən qurulma yolu ilə daim yenilənən canlı toxumadır. Bu, köhnə sümüyün məhv edildiyi və onun yerinə yeni sümük əmələ gəldiyi bir prosesdir. Gənclərdə bu iki proses tarazlaşır. Pik sümük sıxlığı 25-30 yaşlarında çatır, bundan sonra tarazlıq tədricən dəyişir: sümük parçalanması bərpadan daha sürətli olmağa başlayır.
Sümük sıxlığının itirilməsi müayinə nəticələrinə əsasən artıq nəzərə çarpan, lakin hələ osteoporoz həddinə çatmamış olduqda, həkimlər osteopeniya diaqnozu qoyurlar. Bu, bir növ xəbərdarlıq əlaməti olan aralıq vəziyyətdir.
Osteoporoz, sümüklərin o qədər kövrək hala gəldiyi və kiçik stresslə sınıqların baş verə biləcəyi növbəti mərhələdir. Bununla belə, osteopeniyadan osteoporoza keçidin qaçılmaz olmadığını anlamaq vacibdir. Düzgün tədbirlərlə sümük sıxlığı sabitləşdirilə və hətta yaxşılaşdırıla bilər.
Osteopeniya riski kimdədir?
Yaş əsas amildir. 35-40 yaşdan sonra sümük itkisi qocalmanın təbii bir hissəsinə çevrilir. Sümük kövrəkliyi artan bioloji yaşın əlaməti hesab olunur və bu, testlər vasitəsilə hesablanır. Lakin, bu prosesi əhəmiyyətli dərəcədə sürətləndirən hallar var.
Hormonal dəyişikliklər, xüsusən də menopozdan sonra estrogenin azalması ən çox yayılmışdır. Estrogen sümük parçalanmasını yavaşlatmağa kömək edir və onun səviyyəsi aşağı düşdükdə proses kəskin şəkildə sürətlənir. 50 yaşdan yuxarı hər iki qadından biri minimal travma ilə sınıq riski altındadır.