Ömür qısalığı yalnız genetikadan deyil, həm də gündəlik vərdişlərdən asılıdır. Bəzi vərdişlərin uzunömürlülüklə heç bir əlaqəsi yoxdur.
Ucnoqta.az xəbər verir ki, VeryWellHealth-ə görə, ömür qısalığını azaldan 10 belə gündəlik vərdiş var.
Əsasən emal olunmuş qidaların istehlakı
Emal olunmuş qidalar natrium, doymuş yağ və şəkər miqdarını artırır və lifləri azaldır ki, bu da ürək-damar xəstəlikləri, hipertoniya və diabet hallarını artırır.
Əvəzində daha çox təbii qida yeməyə çalışın. Vaxtınız azdırsa, daha böyük porsiyalar hazırlayın və ya hazır salatlar və digər təzə və ya dondurulmuş tərəvəzlər alın.
Siqaret çəkmək
Tütün istifadəsi qarşısı alına bilən ölümün ən böyük səbəbi olaraq qalır. Siqaret çəkmək ömrünüzü on il qısalda bilər.
Buna görə də, siqareti tərgitmək qan təzyiqinizi və qan dövranınızı yaxşılaşdıracaq. Həmçinin daha gənc görünəcəksiniz.
Oturaq həyat tərzi
Bu həyat tərzi xroniki xəstəliklər riskini artırır. Əgər idman üçün vaxtınızın olmadığını düşünürsünüzsə, bunu nəzərə alın: ömrünüzü uzatmaq üçün 15-20 dəqiqə ərzində güclü fiziki fəaliyyətlə məşğul olmalısınız.
Kin saxlamaq
Qəzəbdən qurtulmaq çətin bir hissdir. Bununla belə, özünüzdən soruşmağa dəyər: sağlamlığıma dəyərmi?
Buna görə də, mütəxəssislər kin-küdurətdən qurtulmağı məsləhət görürlər, çünki stressli və ya qəzəbli olduğunuz zaman bədəndə kortizol səviyyəsi artır ki, bu da ürəyə, maddələr mübadiləsinə və immun sisteminə mənfi təsir göstərə bilər. Bir neçə tədqiqat da yüksək kortizol səviyyəsini ölümün artması ilə əlaqələndirib.
Başqalarından təcrid
Sosial təcrid fiziki və zehni sağlamlığınıza zərər verə və vaxtından əvvəl ölüm riskini artıra bilər.
Sosial fəaliyyət uzunömürlülükdə böyük amil ola bilər, stressin öhdəsindən gəlməyə və immunitet sisteminizi gücləndirməyə kömək edir. Yaxşı münasibətlər sizi daha güclü edir, pis münasibətlər isə mənfi əhval-ruhiyyəyə səbəb ola bilər və depressiya və hətta infarkt riskini artıra bilər.
Yalnız böyük dəyişikliklərin vacib olduğuna inam
Radikal həyat tərzi dəyişiklikləri ilhamverici ola bilər, lakin adi insanlar üçün çox çətin ola bilər.
Növbəti dəfə daha sağlam qidalanmaq və ya daha çox idman etmək qərarına gəldiyiniz zaman daha təvazökar məqsədlər qoymağa çalışın. Həyat tərzində kəskin dəyişiklik etmək əvəzinə, hər dəfə kiçik bir dəyişiklik edin, məsələn, işə sağlam nahar hazırlamaq üçün 10 dəqiqə tez oyanın.
Qorxunun sizi sağlam olmaqdan saxlamasına icazə verin
Sağlamlıq problemlərinə məhəl qoymamaq onların davam etməsinə səbəb olacaq. Buna görə də, mütəmadi olaraq həkimə müraciət etmək vacibdir.
Sağlamlığına qayğı göstərən insanlar adətən siqaret çəkmək və ya sürət həddini aşmaq kimi riskli vərdişlərdən qaçınarkən düzgün qidalanmaq, idman etmək və həkim tövsiyələrinə əməl etmək kimi sağlam həyat tərzi sürürlər.
Gecə yuxusunun yetərsizliyi
2017-ci ildə aparılan meta-analizə görə, optimal yeddi ildən xeyli uzun və ya daha az yatmaq ölüm riskini artırır. Buna görə də, yaxşı bir gecə yuxusu, ömür uzunluğuna təsir edən stress, depressiya və ürək xəstəliklərinin qarşısını almağa kömək edir.
Daha tez yuxuya getməyi öyrənə və yataq otağınızı qaranlıq və diqqəti yayındıran şeylərdən uzaq tutmaq və sərin temperatur saxlamaq kimi addımlar ata bilərsiniz.
Stress
Stress bədəninizə mənfi təsir göstərir və qocalmanı sürətləndirə bilər. Buna görə də, stressin idarə olunması həyat keyfiyyətinizi və sağlamlığınızı yaxşılaşdıra bilər.
Nəşrdə iddia edilir ki, "Gündəlik yazmaq, meditasiya və istirahət texnikalarını öyrənmək stressi aradan qaldırmağın əla yollarıdır".
Genlərinizə güvənmək
Valideynləriniz və nənə-babalarınız 90 və ya daha çox yaşayıblarsa, eyni şeyi edə biləcəyinizi düşünə bilərsiniz. Bununla belə, ailə qrupları üzərində aparılan araşdırmalar göstərir ki, insanlar arasında ömür uzunluğundakı fərqlərin yalnız 25%-i genetik amillərdən qaynaqlanır.