Ucnoqta.az
www.ucnoqta.az

Qadınlarda bu xüsusiyyət ömür uzunluğunu 5-7 il artırır, amma...

08:57 - 11 Mart 2026 tarixində dərc olunub.

Qadınlar kişilərdən orta hesabla 5-7 il daha çox yaşayırlar. Lakin, bu illərin sağlam, yoxsa xroniki xəstəliklərlə keçirilməsi vacib bir sualdır. 

Ucnoqta.az xəbər verir ki, araşdırmalara görə, qadınların sonrakı illərdə xroniki xəstəliklərə tutulma riski daha yüksəkdir. 

Mama-ginekoloq Op. Dr. Pərvanə Seyidova deyir ki, "Qadınların sağlamlığında əsas məqsəd yalnız ömrü uzatmaq deyil, həm də sağlam illərin sayını artırmaq olmalıdır" və qadınların hansı xroniki xəstəliklərə qarşı necə tədbir görə biləcəklərini izah edir. Qadınların daha uzunömürlü olmasını təmin edən genlər varmı? Tədqiqatlara görə, dünya miqyasında qadınlar kişilərdən orta hesabla 5-7 il daha uzun yaşayırlar, mama-ginekoloq Dr. Pərvanə Seyidova əlavə edir: “Bu dövrün həmişə sağlam olub-olmadığına diqqət yetirmək vacibdir.

Tədqiqatlar göstərir ki, qadınların ömrü daha uzun olsa da, kişilərə nisbətən qocalıqda xroniki xəstəliklərlə yaşama ehtimalı daha yüksək ola bilər. Genetik və hormonal amillər, eləcə də həyat tərzi qadınların ömrünün uzunömürlülüyündə mühüm rol oynayır.

İki X xromosomuna sahib olmaq bəzi xəstəliklərə qarşı qoruyucu üstünlük təmin edə bilər, estrogen hormonu isə, xüsusən də menopozdan əvvəlki dövrdə ürək-damar sağlamlığını dəstəkləyir və ömrün uzunluğuna müsbət təsir göstərir. Bundan əlavə, qadınların daha müntəzəm tibbi müayinələrdən keçməsi və riskli vərdişlərdən çəkinməsi onların ömrünün uzunömürlülüyünə töhfə verən vacib amillərdəndir.” O, həmçinin qeyd edir ki, qadınların genetik və hormonal üstünlüklər sayəsində daha uzunömürlü olması, onların bütün dövrü sağlam keçirəcəkləri demək deyil. Pərvanə Seyidova deyir ki, "Qadınlar kişilərə nisbətən qocalıqda müəyyən xəstəliklərə tutulma riski daha yüksək ola bilər. Buna görə də qadınlar müəyyən sağlamlıq riskləri barədə daha diqqətli olmalıdırlar." Qadınların həyat keyfiyyətinə təsir edə biləcək və nəzərə alınmalı olan əsas sağlamlıq riskləri bunlardır:

1. Menopoz və hormonal dəyişikliklər
Pərvanə Seyidova deyir ki, menopozdan sonra bədəndəki bir çox sistem estrogen hormonunun azalmasından təsirlənir və əlavə edir.

2. Osteoporoz (Sümük İtkisi)
Sümük itkisi qadınlarda kişilərə nisbətən daha çox rast gəlinir. Xüsusilə menopozdan sonra sümük sıxlığının sürətli azalması sınıq riskini artıra bilər.

3. Qalxanvari vəz xəstəlikləri
Yavaş və ya sürətli işləyən qalxanvari vəz qadınlarda çox yayılmış sağlamlıq problemidir. Qalxanvari vəz xəstəlikləri maddələr mübadiləsinə, enerji səviyyələrinə və hormon balansına təsir göstərə bilər və beləliklə həyat keyfiyyətini aşağı salır. 

4. Ruhi sağlamlıq problemləri
Depressiya və narahatlıq kimi ruhi sağlamlıq problemləri qadınlarda kişilərə nisbətən daha çox rast gəlinir. Hormonal dəyişikliklər, stress və həyat şəraiti bu riskə səbəb ola bilər.

5. Səssizcə irəliləyən ürək xəstəlikləri
Ürək xəstəlikləri qadınlarda kişilərə nisbətən tez-tez fərqli simptomlarla özünü göstərir. Diaqnoz bəzən gecikdirilə bilər, çünki sinə ağrısı əvəzinə yorğunluq, nəfəs darlığı və ya mədə pozğunluğu kimi simptomlar ortaya çıxa bilər.

Müəllif: Ucnoqta.az redaksiyası