Ucnoqta.az
www.ucnoqta.az

Burun niyə gözə görünmür?

07:30 - 27 Yanvar 2026 tarixində dərc olunub.

İndi bir gözü yumub baxışlarınızı hərəkət etdirmədən düz irəli baxmağa çalışın. Yan tərəfdə bulanıq bir nöqtə görəcəksiniz - bu sizin burnunuzdur. Bütün həyatımız boyu gözümüzün qarşısında olub, amma demək olar ki, heç vaxt fərqinə varmırıq.

Ucnoqta.az xəbər verir ki, alimlər bu qeyri-adi fenomenin bir izahını araşdırıblar.
Burun niyə gözə görünmür?
Burun gözümüzün qarşısındadır, amma demək olar ki, heç vaxt fərqinə varmırıq. Niyə belədir? Alimlər bunu bir sadə fikirlə izah edirlər: dünyanı olduğu kimi görmürük, əksinə beynimiz tərəfindən qurulmuş bir modeldir.

Görmə mütəxəssisi Maykl Vebsterə görə, insan görmə qabiliyyəti elə qurulmuşdur ki, yalnız gözlənilməzi hiss edib tanışı görməzdən gəlirik.
Burnumuzun üzümüzün mərkəzində olduğunu çox yaxşı bilirik, ona görə də onu daim görməyə ehtiyacımız yoxdur. Beləliklə, təhlükəni hiss etmək, yemək tapmaq və digər vacib tapşırıqlar üçün daha vacib olan vizual resursları qoruyuruq. Burnunuza daim baxmaq enerji itkisi olardı.

Gözlərimiz başqa nə görmür
Qeyd etmək vacibdir ki, beynimiz yalnız burnumuzdan daha çox şeyə məhəl qoymur.
Məsələn, gözlərimizdəki qan damarlarını göstərmək olar. Xarici dünyadan gələn işığı aşkar edən fotoreseptorlar gözün arxasında, qan damarlarının bir dəstəsinin arxasında yerləşir. Beyin onları görməzdən gəlir; əgər görməsəydi, dünyaya sanki ölü bir ağacın budaqlarından baxardıq.

Burnunuzu görə bilərsinizmi?
Bəli, görə bilərsiniz. Burnunuza qəsdən fokuslansanız, o, nəzərə çarpan hala gəlir. Maykl Vebster qeyd etdi:
Şüurlu şəkildə bir şeyi görməyə çalışsanız, əslində onu hiss edirsiniz.
Bu, görmə qabiliyyətimizin reallığı olduğu kimi göstərmədiyini göstərir. Beynimiz bəzi şeyləri görməzdən gəlir, çünki onlar yaşamaq üçün vacib deyil.

Müəllif: Ucnoqta.az redaksiyası