1892-ci ildə amerikalı astronom Edvard Emerson Barnard Veneranın yaxınlığında parlaq bir ulduz gördü. Daha sonra obyekt yoxa çıxmış kimi görünürdü və bu da bir çox fərziyyələrə səbəb oldu. "İtkin ulduz"un sirri bir əsrdən çox müddət ərzində bir qrup amerikalı tədqiqatçı vəziyyəti aydınlaşdırana qədər həll olunmamış qaldı. 130 il əvvəl yoxa çıxan bir ulduz qəfildən səmaya qayıtdı.
Ucnoqta.az xəbər verir ki, Edvard Emerson Barnard 19-cu əsrin sonu və 20-ci əsrin əvvəllərində ən azı 16 komet və Yupiterin beşinci peyki olan Amalteyanı kəşf edən məşhur astronom idi. O, Süd Yolunun böyük ərazilərini fotoşəkil çəkmək üçün qısa fokuslu linzalardan istifadə edən ilk şəxslərdən biri idi və yüzlərlə astronomik görüntü və parlaq ulduz qruplarının ətraflı xəritələrini yaratdı.
1892-ci ildə Kaliforniyadakı Lik Rəsədxanasında 36 düymlük refraktordan istifadə edərək Veneranın hipotetik peyklərini axtararkən Barnard görünən böyüklüyü +7 olan bir ulduz gördü. Kəşf əvvəlcə diqqət çəkmədi, lakin astronom sonradan onu Bonn Survey kataloqu ilə müqayisə etdi və heç bir ulduz tapmadı. Dəfələrlə müşahidələrdən sonra ulduz yox oldu və onun yerində 11 böyüklükdə daha qaranlıq bir ulduz peyda oldu.
Barnard uyğunsuzluğu ciddiyə aldı və yalnız 1906-cı ildə "İzah olunmamış Müşahidə" adlı məqalə dərc etdi. Bir əsr ərzində astronomlar nəzəriyyələr irəli sürdülər: asteroid, dəyişkən ulduz və ya Veneradan optik effekt. Heç bir nəzəriyyə inandırıcı bir izahat vermədi və sirr həll olunmamış qaldı.
2024-cü ilin dekabr ayında "Asteroid Naharı" adlı qeyri-rəsmi onlayn astronomiya görüşündə həvəskar Tim Hunter Barnardın hekayəsindən bəhs etdi. Bu, həmkarlarının diqqətini çəkdi və müasir metodlardan istifadə edərək onu təhlil etmək üçün bir komanda toplandı. Alimlər bütün mümkün izahları araşdırdılar: yeni kometlər, asteroidlər, dəyişkən ulduzlar.
Təhlil nəticəsində Barnardın müşahidələri ilə heç bir fenomenin uyğun gəlmədiyi aşkar edildi. Daha sonra Arizona Universitetinin optik mühəndisi Rocer Serajioli müşahidə şərtlərini birbaşa təkrarlamaq qərarına gəldi. O, Barnardın istifadə etdiyinə bənzər köhnə okulyarlı teleskopdan istifadə etdi və Veneranı sübh tezdən müşahidə etdi.
Səhər alaqaranlığında görünən parlaq bir ulduz planetin yaxınlığında peyda oldu. Elektron xəritə onun faktiki böyüklüyünün 11 olduğunu, Barnardın gördüyündən daha qaranlıq olduğunu göstərdi. Fərq günəş işığının 80%-ə qədərini əks etdirən parlaq Veneranın təsiri və səhər müşahidələrinin xüsusiyyətləri ilə izah edildi.
Komanda Barnardın Tycho kataloqundan TYC 1348-1601-1 ulduzunu müşahidə etdiyi qənaətinə gəldi. Yanlış təsəvvürü iki amil daha da artırdı: astronom yeni 36 düymlük refraktordan istifadə etməyə yeni başlayırdı və hələ cihazı tam araşdırmamışdı və müqayisə üçün oxşar parlaqlığa malik başqa ulduzlar yox idi. Barnard subyektiv təəssüratına əsaslanaraq özünü "optik tələ"də tapdı.
Serajioli xətanın o dövr üçün başa düşülən olduğunu vurğuladı. Parlaqlığı "gözlə" təyin etmək, adətən dəyişkən ulduzları öyrənməklə təkmilləşdirilən bir bacarıq tələb edirdi, Barnard isə digər sahələrdə işləyirdi və bu texnikanın ustası deyildi.